RPG solo: jak grać w gry fabularne w pojedynkę

W klasycznym RPG Mistrz Gry odpowiada na pytania graczy. W RPG solo jego rolę przejmuje wyrocznia — mechanizm losowy, który odpowiada na Twoje pytania o świat. Ty zadajesz pytanie, kości odpowiadają, a Ty interpretujesz wynik i prowadzisz historię dalej.

Jak działa wyrocznia (oracle)

Najprostsza wyrocznia to pytania zamknięte: sformułuj pytanie („Czy strażnik mnie zauważył?”), oceń szansę (mało/średnio/bardzo prawdopodobne) i rzuć kością — np. k20 w naszym generatorze. Niski wynik to „nie”, wysoki to „tak”, a wyniki skrajne możesz czytać jako „nie, i co gorsza…” albo „tak, i w dodatku…”. Właśnie te dopiski napędzają nieprzewidywalną fabułę.

Generatory jako drugi filar

Wyrocznia odpowiada na pytania, ale ktoś musi je zadawać — i tu wchodzą generatory losowe, które podrzucają nowe elementy świata:

haki fabularne — cel kolejnego rozdziału Twojej kampanii,
BN-owie i imiona — kogo spotykasz po drodze,
pogoda i wydarzenia w podróży — komplikacje między scenami,
loch i spotkania — eksploracja bez spoilerów, bo sam nie znasz układu podziemi.

RPG dziennikowe (journaling)

Osobny nurt to gry dziennikowe: prowadzisz zapiski bohatera — wpis po wpisie — a losowe podpowiedzi (karty, kości, tabele) wyznaczają temat kolejnej sceny. To najspokojniejsza forma solo RPG, bliska kreatywnemu pisaniu; świetnie działa np. w klimatach grozy rodem z Zewu Cthulhu.

Gotowe systemy solo i adaptacje

Istnieją systemy projektowane z myślą o grze w pojedynkę — najgłośniejszy to anglojęzyczny Ironsworn, którego podstawowe zasady autor udostępnia bezpłatnie. Możesz też adaptować znane systemy: poprowadź postać w D&D 5e, używając wyroczni zamiast MG i naszego kompendium jako bazy potworów, czarów i skarbów (generator łupów załatwi nagrody).

Pięć rad na start

Zacznij od krótkiej przygody, nie epickiej kampanii.
Notuj — pamięć MG masz teraz Ty; wystarczy zeszyt lub plik tekstowy.
Interpretuj wyniki na niekorzyść postaci, gdy się wahasz — konflikt to paliwo fabuły.
Nie znasz zasady? Zdecyduj sensownie i graj dalej — nikt nie sprawdza.
Podstawy świata RPG znajdziesz w poradniku czym są gry fabularne.

Czego potrzebujesz na pierwszą sesję RPG solo?

Na pierwszą sesję RPG solo wystarczą Ci jedna kość k20, zeszyt lub plik tekstowy i bohater opisany w trzech zdaniach. Zapisz, kim jest postać, czego chce i co jej w tym przeszkadza. Pełna karta postaci z wybranego systemu przyda się później, gdy zechcesz rozstrzygać walki i testy według zasad. Na pierwszy wieczór ważniejsze jest to, żeby zacząć grać, niż żeby mieć komplet podręczników.

Przygotuj też jedno zdanie o świecie i jedno o sytuacji startowej. „Pogranicze, późna jesień, ktoś podpala spichlerze” to dość, żeby ruszyć. Resztę świata odkryjesz pytaniami, tak samo jak odkrywałby ją gracz przy stole.

Przykład pierwszej sesji solo krok po kroku

Pierwsza sesja solo to powtarzana pętla: scena, pytanie, rzut, interpretacja, notatka. Poniżej jeden pełny obieg tej pętli na prostym przykładzie. Bohaterką jest Mira, była strażniczka dróg, która szuka podpalacza.

Krok 1: ustaw scenę

Scenę ustawiasz jednym zdaniem o miejscu i jednym o celu postaci. Na przykład: „Zmierzch, spalony spichlerz na skraju wsi. Mira chce znaleźć ślad, zanim zatrze go deszcz”. Nie opisuj więcej, niż widzi bohaterka. Jeśli brakuje Ci miejsca akcji, wylosuj je, a na wieczorny postój przyda się gotowa karczma z generatora.

Krok 2: zadaj pytanie wyroczni

Dobre pytanie do wyroczni dotyczy rzeczy, której naprawdę nie wiesz i która zmienia dalszy bieg sceny. „Czy w zgliszczach został jakiś ślad?” jest lepsze niż „Czy spichlerz jest duży?”. Oceń szansę przed rzutem i zapisz ją, żeby nie naginać wyniku po fakcie. Tu ślad jest prawdopodobny, więc przyjmujesz, że „tak” wypada już od 8 w górę.

Krok 3: zinterpretuj wynik

Wynik interpretujesz, łącząc go z tym, co już wiesz o scenie. Wypada 19, czyli „tak, i w dodatku”: Mira znajduje odcisk podkutego buta i urwany guzik z herbem miejscowego młynarza. Jedno zdanie odpowiedzi wystarczy. Gdyby wypadło 2, ślad zniszczył deszcz, a ktoś obserwuje ją zza płotu.

Krok 4: zamknij scenę i otwórz następną

Scenę zamykasz w chwili, gdy cel postaci został osiągnięty albo przepadł. Zapisz jedno zdanie o tym, co się zmieniło, i wybierz kolejne miejsce: młyn. Nowa scena zaczyna się od nowego celu, na przykład „dowiedzieć się, komu młynarz pożyczył płaszcz”. Trzy lub cztery takie sceny składają się na pełny wieczór gry.

Jak prowadzić notatki w RPG solo?

Notatki w RPG solo prowadź w trzech stałych rubrykach: dziennik scen, lista wątków i lista postaci. W dzienniku wystarczy jedno lub dwa zdania na scenę oraz zapis pytania i wyniku rzutu. Lista wątków to otwarte sprawy, na przykład „kto podpala spichlerze” albo „dług u karczmarza”. Lista postaci zawiera imię, jedną cechę i to, czego dana osoba chce od Twojej bohaterki.

Nie przepisuj sesji na czysto i nie poprawiaj stylu. Notatka ma Ci pozwolić wrócić do gry po tygodniu przerwy i w minutę przypomnieć sobie, na czym stoisz. Na końcu każdej sesji dopisz jedno zdanie zaczynające się od „następnym razem”, bo od niego zaczniesz kolejną rozgrywkę.

Co zrobić, gdy utkniesz w solowej przygodzie?

Gdy utkniesz, wprowadź do sceny coś z zewnątrz, zamiast dłużej się zastanawiać. Najprostsze sposoby to:

Wróć do listy wątków i zapytaj wyrocznię, czy któryś z nich właśnie daje o sobie znać.
Zadaj pytanie o czyjeś działanie: co w tej chwili robi przeciwnik bohaterki i czy mu się to udaje.
Dorzuć przedmiot. Wylosuj drobiazg znaleziony w kieszeni i ustal, do kogo należał.
Przeskocz w czasie. Napisz „dwa dni później” i zacznij od sceny, w której coś już się dzieje.

Zastój bierze się najczęściej z pytań, na które każda odpowiedź daje to samo. Jeśli „tak” i „nie” prowadzą do tej samej sceny, nie rzucaj, tylko zdecyduj i idź dalej.

Solo RPG po polsku: w co grać bez znajomości angielskiego?

Solo RPG po polsku rozegrasz na dowolnym systemie, który masz w polskiej wersji, bo wyrocznia nie zależy od zasad gry. Bierzesz mechanikę testów i walki z podręcznika, a pytania o świat rozstrzygasz kością. Jeśli nie masz jeszcze żadnego podręcznika, przejrzyj opisane u nas systemy i wybierz ten, którego klimat najbardziej Cię ciągnie.

Najczęstsze pytania

Czy w RPG solo potrzebny jest Mistrz Gry?

Nie, w RPG solo nie ma Mistrza Gry. Jego decyzje zastępują wyrocznia i tabele losowe, a Ty jesteś jednocześnie graczem i narratorem. Dlatego tak ważne jest zapisywanie szansy przed rzutem, bo nikt inny nie pilnuje uczciwości rozstrzygnięć.

Czy RPG solo to to samo co gra paragrafowa?

Nie, to dwie różne rzeczy. W grze paragrafowej wybierasz spośród ścieżek zapisanych wcześniej przez autora. W RPG solo fabuły nikt wcześniej nie napisał i powstaje ona z Twoich pytań, rzutów i interpretacji.

Ile kosztuje start w RPG solo?

Start w RPG solo może nie kosztować nic poza kością i zeszytem, jeśli korzystasz z darmowych zasad i generatorów. Wydatki pojawiają się dopiero wtedy, gdy zdecydujesz się na konkretny podręcznik. Więcej o budżecie na początek znajdziesz w poradniku ile kosztuje start w RPG.